Liever een toegangspoort dan een verstrekkingsloket

Op dinsdag 13 februari jl. organiseerde het consortium van het RGI project \"Geo-data, van verstrekking naar toegang\" haar tweede werkconferentie. Het project onderzoekt de obstakels die vrije beschikbaarheid van geo-data in de weg staan, probeert alternatieven te ontwikkelen en deze kwestie op de bestuurlijke agenda te krijgen en te houden. Op dinsdag 13 februari jl. organiseerde het consortium van het RGI project "Geo-data, van verstrekking naar toegang" haar tweede werkconferentie. Het project onderzoekt de obstakels die vrije beschikbaarheid van geo-data in de weg staan, probeert alternatieven te ontwikkelen en deze kwestie op de bestuurlijke agenda te krijgen en te houden. Cees Guikers (Bridgis) beet het spits af met het uiteenzetten van de centrale gedachte van het project: van geo-data verstrekken naar toegang verlenen tot geo-data. In veel gevallen is het hebben van toegang voor het maken van toegevoegde waarde producten voldoende. De veronderstelling is dat, wanneer de data zelf niet worden binnengehaald maar alleen bevraagd wordt d.m.v. een query-tool, de meeste juridische en financiële obstakels geen rol meer spelen of eenvoudiger op te lossen zijn. Vervolgens presenteerde Douwe Reitsma (SmartAgent Company) de uitkomsten van het kwalitatief onderzoek naar de behoefte van de consument aan geo-data. Op basis van verschillende psychografische consumentenprofielen (belevingswerelden) bleek dat hoewel er bij de consument een grote behoefte aan geo-informatie bestaat, zij die vraag niet goed weten te formuleren. De consument is een volger wat impliceert dat GI-diensten zo laagdrempelig mogelijk moeten worden aangeboden. Uit de presentatie van organisatorische belemmeringen door Bart Kusse (Capgemini) werd door een analyse van drivers achter succesvolle geo-producten en diensten duidelijk dat het bedrijfsleven beter in staat is in te spelen op dynamiek van de markt dan overheid en de toegevoegde waarde voor applicaties uit meervoudige bronnen groter is dan uit enkelvoudige bronnen. Daniël van de Vlag (Arcadis) trok vervolgens m.b.t. technologische belemmeringen de conclusie dat voor geografische data het ‘toegang hebben ’ d.m.v. queries het komende jaar zal worden uitgewerkt. Jitske de Jong (TU Delft), tevens dagvoorzitter, ging dieper in op de juridische en financiële belemmeringen. Overheden zouden minder beroep moeten doen op intellectueel eigendom en creatiever moeten omgaan met verstrekkingsvoorwaarden. Daarnaast moet de overheid volgens haar meer visie ontwikkelen voor het verstrekkingsregime rondom de basisregistraties en is een eenduidig beleid op het gebied van markt en overheid noodzakelijk. Na de pauze vatte Arnold Bregt (Wageningen UR) de aanbevelingen van de verschillende verkenningen scherp samen in een beleidsagenda voor de toekomst. Belangrijke onderwerpen op de agenda zijn het experimenteren met het verlenen van toegang tot data, en het, vanwege verschil in financieringsmodellen per bestand uitwerken van de situatie. In een reactie op de beleidsagenda stelde Jurgen ten Siethof, voorzitter BGI, dat Nederland in Europa koploper zou moeten willen worden op het gebied van beleid en producten en diensten, en dat dit alleen mogelijk wordt door de bedrijfsvoering achter overheids geo-data te scheiden van het beleid. Uit de reacties van beleidsmakers van BZK, VROM en EZ op de voorgestelde beleidsagenda bleek dat de Rijksoverheid met één stem spreekt. Jan Moelker (BZK) gaf aan dat alle departementen het er over eens zijn dat we zo snel mogelijk toe moeten naar laagdrempelig toegankelijke overheidsdata. De geanimeerde discussie met de deelnemers spitste zich vooral toe op de praktijk van (on)toegankelijke geo-data bij lokale overheden en de noodzaak voor het bedrijfsleven om te kunnen experimenteren met geo-producten en -diensten op basis van vrij toegankelijke data. De uit deze werkconferentie resulterende beleidsagenda voor de toekomst zal in het tweede jaar van het project verder worden uitgewerkt en bij bestuurders onder de aandacht worden gebracht.