De kwaliteit van het Nederlandse drinkwater staat wereldwijd goed aangeschreven. Maar het kan altijd nóg beter, dachten enkele partijen uit de watersector in het noorden enkele jaren geleden, bijvoorbeeld door toepassing van sensortechnologie. Dit initiatief leidde tot het project SAWA: Sensors And Water.
Een noordelijk innovatieproject waarin grotendeels noordelijke bedrijven en kennisinstellingen geavanceerde sensoren ontwikkelen voor toepassingen op het gebied van drinkwaterkwaliteit. SAWA is een initiatief van WLN, Waterbedrijf Groningen, Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD), NOM (Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij) en Sensor Universe. Het project is voor de helft gefinancierd door de deelnemers en voor de andere helft door het ministerie van EZ (SNN), de Europese Unie en de drie noordelijke provincies.
Onderzoek naar toepassing van sensoren Drinkwater wordt 24/7, van bron tot kraan, nauwkeurig gecontroleerd. Hiervoor worden jaarlijks duizenden monsters genomen; dit is tijdrovend en kostbaar. Sensortechnologie maakt het mogelijk om de drinkwaterkwaliteit real-time, ter plekke en voortdurend te meten en te bewaken. Kortom sneller en op afstand, in de verschillende fasen van het drinkwaterproductie- en distributieproces. Voordeel hiervan is dat met de juiste kwaliteitsparameters de procesvoering kan worden verbeterd en de kwaliteit en efficiëntie van de drinkwatervoorziening kan worden versterkt.
Krachtenbundeling Tot nu toe worden sensoren (als meetinstrument) nog niet ingezet voor het in de volle breedte meten van drinkwaterkwaliteit. De kennis om dit te realiseren is grotendeels wel aanwezig, maar is verspreid over allerlei gespecialiseerde bedrijven en kennisinstellingen. Zodoende hebben zo’n vijftien ontwikkelbedrijven, drinkwaterbedrijven, kennisinstituten en een onderwijsinstelling de afgelopen jaren de krachten gebundeld voor de feitelijke (door)ontwikkeling van diverse bruikbare sensoren.
Op basis van een inventarisatie van de wensen van de eindgebruikers – drinkwaterbedrijven, richtte het project SAWA zich vervolgens op drie onderwerpen: ‘Monitoring oppervlaktewaterkwaliteit’, ‘Distributie’ en ‘Nagroei’. Op het terrein van waterbedrijf WLN werd hiervoor SenTec ingericht; een speciaal testcentrum waar de deelnemende partijen praktijktesten konden uitvoeren op zes verschillende watersoorten. Ook werden diverse veldproeven uitgevoerd in het leidingnet van zowel Waterbedrijf Groningen als WMD. Zo is onderzocht of de in het laboratorium ontwikkelde sensoren ook in de praktijk werken. Uit de testen in het veld bleek dat de sensoren van de meeste bedrijven goed toepasbaar zijn in de praktijk, al moeten sommige sensoren ‘nog wat verbeterd’ worden, aldus het uitgestuurde persbericht.
Deelprojecten In totaal ging het om de ontwikkeling van elf verschillende sensoren. In het deelproject Drentsche Aa zijn enkele sensoren voor oppervlaktewater van prototype opgewerkt tot commercieel product. Op het gebied van sensoring binnen een distributienet zijn enkele theoretische meetprincipes uitgewerkt tot prototypen, waarvan een aantal ook al een commerciële toepassing hebben. Een van partners, Capilix, is op basis van de productontwikkeling binnen SAWA overgenomen door de grote sensorproducent Metrohm, waardoor ze extra mogelijkheden hebben gekregen om hun product te professionaliseren en in de markt te zetten. WLN zal dan ook de ontwikkelingen blijven volgen en waar mogelijk verder stimuleren, ook nu SAWA op zijn eind loopt.
Door SAWA zijn vijftien structurele arbeidsplaatsen ontstaan. De verwachting is dat dit verder zal groeien naar vijftig in 2018. Het SenTec blijft overigens bestaan. WLN roept sensorfabrikanten dan ook op om gebruik te komen maken van de faciliteiten. Om alle opgedane kennis en resultaten te delen met belangstellenden c.q. belanghebbenden organiseren ze begin september een internationaal congres: “Sensors 4 Water” in de Nieuwe Kolk. Hier wordt tevens een platform gelanceerd voor sensoren en water.
